Historia LANNY
Królestwo Lanna i założenie Chiang Mai w 1296 roku
Wieczór Khantoke czerpie z prawdziwej historii — król Mangraj z królestwa Lanna wzniósł Chiang Mai w 1296 roku, co odróżnia je od królewskiej przeszłości środkowej Tajlandii.
Zobacz bilety na kolację Khantoke na GetYourGuide ↗Król Mangrai i nowa stolica
Chiang Mai zostało założone jako miasto zaprojektowane na stolicę w 1296 roku przez króla Mangraia, który wcześniej władał Chiang Rai, zanim zwrócił się ku południu i podbił starsze królestwo Monów – Haripunjaya, skupione wokół dzisiejszego Lamphun. Zgodnie z tradycją nowe miasto planował wraz z dwoma sprzymierzonymi władcami: Ramkhamhaengiem z Sukhothai i Ngam Muangiem z Phayao – współpracę tę do dziś upamiętnia Pomnik Trzech Królów na terenie starego miasta. Nazwa Chiang Mai oznacza po prostu „nowe miasto”, a przez kolejne stulecia stało się ono politycznym i kulturalnym centrum królestwa Mangraia.
Królestwo Lanna, milion pól ryżowych
Nazwa Lan Na oznacza mniej więcej „milion pól ryżowych”, a królestwo założone przez Mangraia rozciągało się na znaczną część dzisiejszej północnej Tajlandii, wypracowując własną linię królewską, własną architekturę świątyń buddyjskich oraz własny język mówiony i pisany, odmienny od tajskiego z centralnych nizin. Przez kilka stuleci funkcjonowało jako niezależne królestwo, a nie prowincja Syjamu, co w dużej mierze tłumaczy, dlaczego kultura północnotajska – jej kuchnia, taniec, strój i dialekt – do dziś wyraźnie różni się od centralnych tradycji Bangkoku.
Wieki pod panowaniem birmańskim
Niepodległość Lanny nie trwała jednak nieprzerwanie — w XVI wieku Chiang Mai zajęły wojska birmańskie, a region przez około dwa stulecia pozostawał pod różnym stopniem birmańskiej kontroli, zanim lokalni władcy Lanny, wsparci przez wojska syjamskie, wyparli Birmańczyków pod koniec XVIII wieku. Chiang Mai stopniowo zbliżało się do państwa syjamskiego, a później tajskiego, na przestrzeni XIX i początku XX wieku. Ten długi birmański rozdział to jeden z powodów, dla których północnotajska kuchnia i kultura noszą wyraźne wpływy birmańskie i szan — historia regionu została ukształtowana przez więcej niż jedno sąsiednie królestwo, nie tylko przez Bangkok.
Żywa północna tożsamość
Ślady odrębnej historii Lanny są w Chiang Mai widoczne do dziś — odmienny północny dialekt (Kham Mueang), na tyle różny od centralnego tajskiego, że turyści od razu usłyszą różnicę, architektura świątyń z niższymi, wielopoziomowymi dachami z drewna tekowego, zupełnie inna niż pozłacane świątynie w stylu centralnym w Bangkoku, oraz historyczne pismo Lanna, niegdyś używane do tekstów religijnych. Żaden z tych elementów nie jest jednak prezentowany zwiedzającym jako eksponat muzealny — to po prostu codzienne tło kulturowe starego miasta Chiang Mai, z którego każdego wieczoru czerpie zarówno jedzenie, jak i taniec wieczór Khantoke.
Dlaczego wieczór niesie ze sobą tę historię
Program kolacji Khantoke z pokazem tańca to nie zwykły „pokaz kultury tajskiej” — opiera się bowiem w całości na tradycji dworskiej i ludowej królestwa Lanna, od tańca z długimi paznokciami związanego ze starym dworem królewskim po północne dania serwowane na tacy. Świadomość, że region ten miał własne królestwo, własny język i własną, wielowiekową historię odrębną od centralnej Tajlandii, nadaje wieczorowi głębszy kontekst niż oglądanie go jako kolejnego widowiska dla turystów; to specyficzna tradycja regionalna, związana z przeszłością Chiang Mai jako niegdyś samodzielnej stolicy.